Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Zmiany w gminnej ewidencji zabytków (GEZ)

opublikowano: Wtorek, Październik 22, 2019 - 09:54, kzawila

18 października 2019 r. wydane zostało zarządzenie nr 1582/2019 Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie zmian w ewidencji zabytków m.st. Warszawy.

fot. 1. Drewniana 10/16

Tekst zarządzenia wraz z załącznikiem zawierającym zmiany w GEZ, dostępny jest na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej m.st. Warszawy:

 

https://bip.warszawa.pl/Menu_przedmiotowe/zarzadzenia_uchwaly/Zarzadzenia/Prezydent_m__st__Warszawy/default.htm?TypAktu=1&Organ=2&Rok=2019&Miesiac=10

 

Do gminnej ewidencji zabytków włączone zostały 23 nowe zabytki nieruchome oraz 39 archeologicznych zabytków nieruchomych, wyłączono natomiast 19 obiektów oraz 1 archeologiczny zabytek nieruchomy.

 

Wśród włączonych do ewidencji zabytków znalazły się przykłady architektury użyteczności publicznej z lat 50. XX w., m.in. śródmiejskie przedszkole przy ul. Drewnianej 10/16 (fot. 1). W związku prowadzonym przez BSKZ programem ewidencjonowania i waloryzacji warszawskiej architektury drewnianej, do GEZ trafił malowniczy, parterowy budynek przedwojennej henrykowskiej szkoły powszechnej z terenu dzielnicy Białołęka (ul. Uczniowska 24, fot. 2). Wśród przykładów małej architektury uwagę zwraca ciekawy ostaniec z początku XX w. - balustrada dawnego mostu/śluzy w alei Zielenieckiej.

 

Kontynuując program weryfikacji GEZ o przykłady architektury powojennego modernizmu, do ewidencji trafił układ urbanistyczny i zespół budowlany osiedla Instytutu Badań Jądrowych na terenie Anina, gdzie zachowały się m.in. budynki z elewacjami wykładanymi mozaikowymi kompozycjami z tzw. irysków (fot. 4-5). Cały zespół zakomponowany został w otoczeniu zieleni, co podnosi dodatkowo jego walory architektoniczne (fot. 6). Do ewidencji trafił także budynek osiedla Kępa Potocka przy ul. Promyka 5 z 1969 r. (fot. 7), laureat konkursu Mister Warszawy. Projekt budynku na 196 mieszkań wykonany przez Hannę Graff i Bogusława Chylińskiego, opierał się na osi pn.-pd., dzięki czemu uzyskano dobre doświetlenie mieszkań. Jest to jeden z bardziej wartościowych przykładów powojennego modernizmu na terenie Warszawy. Również na obszarze Żoliborza znajdują się dwa kolejne interesujące obiekty: dawne przedwojenne kino „Świt” przebudowane w latach 70. XX w. i znane współczesnym warszawiakom jako kino „Tęcza” (ul. Suzina 6, fot. 8) oraz Dom Handlowy „Merkury” przy ul. Słowackiego 16/18 (fot. 9), proj. Jacka Nowickiego z 1964 r., mieszczący dawną kawiarnię Havana z częściowo zachowanymi mozaikami Krzysztofa Henisza, wpisanymi do rejestru zabytków ruchomych (fot. 10).

 

Ponadto, w związku z weryfikacją zakresu ujęcia w GEZ, zmienione zostały granice w 5 kartach adresowych zabytków nieruchomych. W ramach tego samego zarządzenia włączono również 61 kart adresowych dla obiektów, które nie miały indywidualnie opracowanej karty adresowej. Są to elementy obiektów już ujętych w gminnej ewidencji zabytków, w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a nawet wpisanych do rejestru zabytków, np. tereny posesji, ogrodzenia. Włączenia tych kart adresowych mają charakter techniczny. W przypadku Dworca Centralnego zdecydowano, że każda z kondygnacji, które są przedstawione na odrębnych załącznikach graficznych w decyzji o wpisie do rejestru zabytków, otrzyma indywidualną kartę adresową GEZ. Takie ujęcia techniczne porządkują zasób gminnej ewidencji zabytków oraz pozwalają na sprawniejsze zarządzanie całym zbiorem GEZ.