Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Warszawskie historyczne pracownie artystyczne

opublikowano: Czwartek, Listopad 14, 2019 - 09:22, kzawila

Pracownia artystyczna to szczególne miejsce pracy twórczej oraz ważne narzędzie w tworzeniu wizerunku o jej użytku. Tak postrzegana przestrzeń, w której powstają prace z pogranicza wielu dziedzin artystycznej wypowiedzi, uznana została za istotny element tożsamości miasta, co znalazło swoje odzwierciedlenie w materiale operacyjnym „Program Rozwoju Kultury 2020”. Dokumencie dedykowanym działaniom mającym wpływ na kulturowy rozwój Warszawy.

fot. Konferencja prasowa w dawnej pracowni prof. Bogdana Chmielewskiego i jego żony, Aliny Chmielewskiej

Podczas prac nad jego konstrukcją, w trakcie burzliwych dyskusji prowadzonych pomiędzy przedstawicielami warszawskich organizacji społecznych, a Zespołem Sterującym i Społeczną Radą Kultury, poruszono m.in. tematy związane z zachowaniem statusu pracowni artystycznych w wyznaczonych do tej funkcji lokalach miejskich. Szczególnie ważną okazała się kwestia związana z lokalami, dla których, z powodu śmierci użytkownika, wygasła umowa najmu.

 

W wielu przypadkach zagrożone były nie tylko same lokale, ale także unikatowe zbiory. Po zapoznaniu się z problemem, władze m.st Warszawy zdecydowały o pilnej potrzebie powołania zespołu ekspertów. Grupy ludzi wywodzących się przede wszystkim spoza struktur urzędu miasta, reprezentujących warszawskie instytucje kultury i nauki. W listopadzie 2014 r. powołany został Zespół do spraw Warszawskich Historycznych Pracowni Artystycznych. Organ opiniodawczo-doradczy, służący swą wiedzą i wsparciem takim jednostkom jak Biuro Kultury i Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków oraz Dzielnice Urzędu m.st. Warszawy. Zespół skupiający w swych szeregach specjalistów wielu dyscyplin, w którego gronie znaleźli się: przedstawiciele organizacji pozarządowych, instytucji kultury, organów administracji publicznej, instytutów badawczych i naukowych oraz warszawskich szkół wyższych i uczelni artystycznych. Osoby, które działając społecznie, podjęły się pracy na rzecz wspierania i inicjowania działań służących ochronie, dokumentowaniu i promowaniu warszawskich historycznych pracowni artystycznych.

 

Podstawowym zadaniem Zespołu jest niedopuszczenie do sytuacji, gdy pozbawiony opieki dotychczasowego najemcy – artysty lub twórcy – lokal zostaje opróżniony, a następnie niemal „automatycznie” włączony do zasobów lokalowych z pominięciem możliwości kontynuacji umowy najmu przez opiekunów zbiorów, którymi często są członkowie rodziny artysty, uczniów oraz przez inne osoby, które zgodnie z oczekiwaniami władz miasta, mogłyby prowadzić w tym miejscu własną działalność twórczą, kulturalną lub edukacyjną, w sposób nie naruszający pierwotnego charakteru miejsca.

 

Dla realizacji tych zadań, niezbędne okazało się wprowadzenie regulacji prawnych dotyczących najmu lokali określonych jako pracownie artystyczne. Szczęśliwie znalazły one miejsce w zapisie uchwały Rady m.st. Warszawy oznaczonej nr LXVII/1857/2018 z dnia 24 maja 2018, która nałożyła na Zespół zobowiązanie do wyłonienia z zasobów miejskich lokali, użytkowanych jako pracownie artystyczne, miejsc posiadających szczególne wartości historyczne. Na tej podstawie, po zapoznaniu się z adresami lokali miejskich oznaczonych jako pracownie artystyczne, przeprowadzona została trójstopniowa weryfikacja. Z pośród kilkuset adresów, jakie Zespół otrzymał od Zarządów Dzielnic m.st. Warszawy, wytypowanych zostało 31 pracowni artystycznych. Lokali miejskich, które większością głosów członków Zespołu, uznane zostały jako szczególnie ważne dla dziedzictwa kulturowego Stolicy. Lista tych miejsc nie jest zamknięta, w dalszym ciągu rozważane są kolejne kandydatury.

 

Tymczasem, wobec już uznanych, Zespół podjął działania mające na celu ochronę historycznej substancji, a często także stworzenie warunków na udostępnienie pracowni kolejnym twórcom, opiekunom i badaczom. Rozpoczął także czynności, które mają: ułatwić podpisanie umowy najmu z nowym użytkownikiem, pomóc w przygotowaniu profesjonalnej dokumentacji zgromadzonych w nich obiektów, nawiązaniu kontaktów pomiędzy użytkownikami i organizacjami społecznymi, udostępnieniu zbiorów oraz wypracowaniu warunków na jakich możliwe będzie dofinansowanie działań Warszawskich Historycznych Pracowni Artystycznymi ze środków budżetowych m.st. Warszawy.

 

Więcej informacji znajdziesz na: http://zabytki.um.warszawa.pl/category/slownik/pracownie-artystyczne

 

W załaczniku lista Warszawskich Historycznych Pracowni Historycznych oraz Uchwała Rady Miasta st. Warszawyw w sprawie zasad wynajmowania pracowni

 

Autorką artykułu oraz zdjęć jest pracownica naszego Biura Agnieszka Kasprzak

Pliki do pobrania

  1. 1.

    (plik: Lista BEZ adresów.docx, rozmiar pliku: 14.85 KB)
    Pobierz
  2. 2.

    (plik: Uchwała 1857pracownie 24 ma j2018.pdf, rozmiar pliku: 182.4 KB)
    Pobierz