Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Szpitalna 5 – powrót do wielkomiejskiej świetności

opublikowano: Czwartek, Lipiec 2, 2020 - 10:34, jchmurska

Całkowita rekonstrukcja wystroju architektonicznego fasady to rzadkość. Na przeszkodzie stoją wysokie koszty i brak dokumentacji. Przykład kamienicy przy ul. Szpitalnej 5, pokazuje, że dzięki determinacji wspólnoty mieszkaniowej i dotacji m.st. Warszawy jest to możliwe.

fot. Kamienica przy ul. Szpitalnej 5 po remoncie

Kwota dotacji m.st Warszawy udzielonej w 2019 r. na remont elewacji od strony ul. Szpitalnej to 500 000 zł, co stanowiło blisko 42 % całości kosztów remontu.

 

Zobacz film nahttps://youtu.be/Yj3QD7DCoWY 

 

Kamienica została wzniesiona w latach 1879–1880 na narożnej działce u zbiegu ulic Szpitalnej i Przeskok jako zaledwie trzypiętrowy budynek, ponieważ ówczesne przepisy nie pozwalały budować wyżej. W 1910 r. nadbudowano ją o dwie kondygnacje. Elewacje od ulic Szpitalnej i Przeskok otrzymały bardzo bogaty, eklektyczny wystrój architektoniczny. Doskonale go widać na zdjęciach z powstania warszawskiego, wykonanych przez fotoreportera Sylwestra Brauna „Krisa”, a także na fotografii Stanisława Dąbrowieckiego z drugiej połowy lat 40.

 

Budynek przetrwał II wojnę światową bez większych uszkodzeń. W latach 70. XX wieku, pod pretekstem złego stanu technicznego, z elewacji skuto prawie całą bogatą dekorację architektoniczną oraz usunięto balkony. Pozostawiono jedynie boniowanie parteru z bramą i witrynami oraz kilka uproszczonych detali.

 

Kamienica znów z balkonami

 

Dwa lata temu wspólnota mieszkaniowa rozpoczęła remont, którego nadrzędnym założeniem, oprócz poprawy stanu technicznego, było odtworzenie pierwotnego wystroju elewacji frontowych wraz z balkonami (od strony ul. Szpitalnej i ul. Przeskok). Podstawę wykonania projektu stanowiły zachowane zdjęcia oraz inwentaryzacja budynku z 1960 r.

 

W 2017 r. dzięki dotacji miasta w wysokości ponad 495 tys. zł, odtworzono wygląd fasady od strony ul. Przeskok. Do dalszych prac powrócono po rocznej przerwie. W 2019 r. dokończono remont, odtwarzając elewację od strony ul. Szpitalnej.

 

Zupełna rekonstrukcja utraconego wystroju architektonicznego stanowi rzadkość. Bardzo często nie udaje się przywrócić pierwotnego wyglądu budynku z powodu ubogich materiałów archiwalnych mogących stanowić podstawę odtworzenia, a także bardzo wysokich kosztów takich prac. W tym przypadku rekonstrukcję zrealizowano z bardzo dobrym skutkiem.

 

Odbudowano balkony z bogatymi, zróżnicowanymi, żeliwnymi balustradami oraz pełną dekorację architektoniczną, na którą składają się gzymsy, opaski okienne, głowice pilastrów, tympanony, boniowanie, a na wszystkich gładkich powierzchniach przywrócono jasnobeżową okładzinę ceramiczną. Szczególnych zabiegów wymagał znacznie wysunięty gzyms wieńczący, którego gipsowy profil zamocowany jest na specjalnej, metalowej konstrukcji.

 

Wykonane prace ponownie nadały kamienicy wielkomiejski blask i stanowią dopełnienie bogatego wystroju wnętrz, klatki schodowej i przejazdu bramowego.