Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Socrealistyczne sgraffito przy Marszałkowskiej 55 uratowane przed całkowitą degradacją

opublikowano: Środa, Styczeń 22, 2020 - 15:49, kzawila

Budynek przy Marszałkowskiej 55/73 stanowi istotny element Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej, powstałej w l. 1950-55


Pierwotnie wspólnota mieszkaniowa zamierzała wykonać remont całej elewacji od ulicy Marszałkowskiej, jednakże ze względu na ogromny koszt tych prac, a także na późną porę roku, zdecydowano się na przeprowadzenie w 2019 r. jedynie prac najbardziej pilnych. Pozostałe prace zostały przesunięte na kolejne etapy, które mają być realizowane w następnych latach.

 

W pierwszej kolejności wytypowano konserwację sgraffita nad południową bramą. W budynku przy ul. Marszałkowskiej 55/57 dekoracje te umieszczono na prawie całych powierzchniach ścian nad obiema monumentalnymi bramami. Tematyka przedstawień nawiązuje do symboliki warszawskiej, do motywów syrenek w otoczeniu geometrycznej dekoracji plecionkowej.

 

Sgraffito zostało wykonane w dwóch kontrastowych kolorach – jasnobeżowym i głębokiej, efektownej czerni. Trudności przy jego renowacji wynikały z zastosowanego w zbyt dużych ilościach czarnego pigmentu do wykonania tła. Pigment na tyle osłabił tynk, że utracił on swoją przyczepność i miał tendencję do osypywania się razem z wierzchnią, jaśniejszą warstwą rysunkową. Skutkiem tej wady technologicznej były ubytki szacowane na około 50% powierzchni całej dekoracji, pomimo kilku renowacji i prób ratowania sgraffita w latach osiemdziesiątych.

 

Dziś możemy już podziwiać efekt zakończonych prac renowacyjnych i konserwatorskich części sgraffita nad południową bramą. Zaskakującym może wydawać się mocno kontrastowe zestawienie kolorystyczne. Jest ono wynikiem przeprowadzonych badań stratygraficznych. Efekt jest tym bardziej spektakularny, gdyż bliźniacze sgraffito nad północną bramą obrazuje skalę przeprowadzonych prac. Taki „niedokończony” stan można obserwować jeszcze przez niedługi czas, gdyż w bieżącym roku wspólnota mieszkaniowa planuje zrealizować prace nad drugą bramą. Efekt wykonanej renowacji daje również pogląd jak może wyglądać w przyszłości całość, dziś mocno podniszczonego i zabrudzonego budynku, bowiem na prace czekają jeszcze kamienne obramienia bram, ich kamionkowe, kasetonowe sklepienia, ślusarka i szlachetne tynki ścian. Od kilku lat trwają remonty przy różnych obiektach MDM (od 2018 m.st. Warszawa również udziela na nie dotacje). Po ich zakończeniu będzie można podziwiać MDM zbliżony do stanu z lat swojej świetności.