Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Pałac Zamoyskich przy ul. Foksal 2

opublikowano: Czwartek, Czerwiec 18, 2020 - 11:45, jkowalik

Pałac Konstantego Zamoyskiego należy do najpiękniejszych zachowanych przykładów architektury rezydencyjnej w Warszawie. Został wzniesiony w latach 1875–77 według projektu Leandra Marconiego. Powstał według modnego w okresie baroku wzoru rezydencji entre cour et jardin (między dziedzińcem a ogrodem).

fot. Pałac Zamoyskich, fragment elewacji

Kwota dotacji m.st Warszawy udzielona w 2019 r. na remont fasady głównego korpusu pałacu Zamoyskich to 283 000 zł, co stanowiło blisko 50 % całości kosztów remontu.

 

Zobacz film:

https://www.youtube.com/watch?v=0EYf-8aujhk

 

Pałac składa się z głównego korpusu oraz dwóch prostopadłych oficyn bocznych. Kompozycję trzykondygnacyjnej części środkowej wyznacza jedenaście osi. Rezydencję zdobi dekoracyjna, neobarokowa brama, przez którą niegdyś podjeżdżano powozami pod drzwi pałacu. Architekt nadał budynkowi popularny w XIX wieku styl, nawiązujący do francuskiej architektury renesansowej czasów Henryka IV i Ludwika XIII. Jego elewację wykonano w stylu pierre-et-brique (kamień i cegła). W przypadku pałacu Zamoyskich to cegła i tynk oraz liczne elementy sztukatorskie. Taras nad portykiem i tarasy elewacji ogrodowej osłonięto ażurową balustradą z piaskowca.

Pałac został zdewastowany podczas II wojny światowej. Po odbudowie ze zniszczeń wojennych obiekt przekazano Stowarzyszeniu Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (SARP).

 

Remont konserwatorski

W 2019 r. SARP przeprowadził przy wsparciu finansowym m.st. Warszawy, remont elewacji frontowej korpusu głównego pałacu. Zabiegi konserwatorskie miały na celu odsłonięcie i restaurację oryginalnej koncepcji artystycznej poprzez usunięcie wtórnych nawierzchni. Oryginalnie opaski okienne, boniowanie i fartuchy (czyli, elementy dekoracji podokiennej) wykończono przy użyciu cementu romańskiego, który nadawał powierzchni szlachetną fakturę.

Gipsowe elementy sztukatorskie zostały zabezpieczone roztworem kazeiny, która nadała im jasnoszary odcień. Rozwiązania te były charakterystyczne dla wspomnianej stylistyki pierre-et-brique, jednak na przestrzeni lat pierwotna kolorystyka i faktura surowych materiałów zostały ukryte pod wtórnymi warstwami farby i szpachli.

W trakcie prac starannie oczyszczono lico murów i elementy dekoracyjne. Okazało się, że pod wtórnymi warstwami zachowały się oryginalne sztukaterie. Spękane elementy podklejono i wzmocniono. Uzupełniono ubytki i zrekonstruowano zniszczone sztukaterie, starając się ograniczyć nowe uzupełnienia do minimum.

Przeprowadzone prace uwydatniły pierwotne rozwiązania artystyczne. Uzupełniono brakującą stolarkę okienną w zamurowanym niegdyś oknie na drugim piętrze ryzalitu, a miejsce po szkleniu wypełniono malowidłem iluzjonistycznym. Dzięki niemu w oknie można zobaczyć wyglądającą przez nie kobietę, oraz siedzące na parapecie dwa koty.

 

Remonty w latach poprzednich

Udzielona w ubiegłym roku dotacja była już piątą z kolei przyznaną właścicielom pałacu Zamoyskich.  Od 2015 r. zabytek przy ul. Foksal 2 co roku otrzymywał finansowe wsparcie przy remontach: domku dozorcy, ogrodzenia z konserwacją elementów kowalstwa artystycznego oraz portyku zachodniego fasady. Łącznie z budżetu m.st Warszawy przeznaczono na nie ponad 350 tys. zł.