Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Odbudowa Warszawy - Konstanty i Mikołaj Kokozowie

opublikowano: Poniedziałek, Marzec 29, 2021 - 09:41, mlan

Obaj bracia byli architektami, urodzeni na kresach wschodnich, po II wojnie światowej razem odbudowywali Warszawę, pracowali w BOS, w Miasto-Projekcie. Należeli także do grupy architektów „Pingwiny” i wspólnie projektowali gmachy i domy.


Obaj bracia byli architektami, urodzeni na kresach wschodnich, po II wojnie światowej razem odbudowywali Warszawę, pracowali w BOS, w Miasto-Projekcie. Należeli także do grupy architektów „Pingwiny” i wspólnie projektowali gmachy i domy.

Ojciec braci Konstantego i Mikołaja Kokozowów, Jerzy, był z pochodzenia Grekiem urodzonym w Aleksandropolu na Kaukazie. Był inżynierem i prowadził swoje biuro budowlane. Matka, Maria Kuszerowska, pochodziła z Krzemieńca.

Konstanty Kokozow urodził się w Dubnie, 21 maja 1905 r. Ukończył gimnazjum humanistyczne w Równym i w 1927 r. zapisał na Wydział Architektury Politechniki Lwowskiej. Egzaminy końcowe złożył w 1932 r., a trzy lata później uzyskał uprawnienia zawodowe. Pierwsze doświadczenia zdobywał w biurze swego ojca, potem w latach 1932- 34 pracował w Zarządzie Miejskim w swoim rodzinnym mieście. Do 1937 r. był zatrudniony jako konserwator Wołyńskiego Urzędu Wojewódzkiego przy inwentaryzacji zabytków.


Własne biuro architektoniczne założył w zniszczonym pożarami wojennymi Włodzimierzu. Dzięki jego staraniom miasto wkrótce zostało odbudowane. Następnie przeniósł się do Krzemieńca i tam wstąpił do służby państwowej jako urzędnik kontraktowy I kategorii. Był kierownikiem referatu budowlanego i prowadził sprawy architektoniczno-budowlane w Krzemieńcu, Wiśniczu, Lwowie i innych okolicznych miastach. Jego zasługą jest wzniesienie dużego gmachu Instytutu Pedagogicznego w Krzemieńcu. Po zajęciu Krzemieńca przez Niemców latem 1941 r., powrócił do Dubna, ale wobec wrogiego nastawienia ze strony nacjonalistów ukraińskich, wyjechał z rodziną do Warszawy. Do wybuchu powstania warszawskiego pracował w firmie Wiktora Jastrzębskiego. Wywieziony podczas powstania do obozu w Pruszkowie, zdołał z niego uciec i do wiosny 1945 r. przebywał w Mszanie Dolnej pod Krakowem.

Pracę w BOS rozpoczął w marcu 1945 r. Wkrótce zajął się również działalnością pedagogiczną w liceum pedagogicznym i w zaocznym technikum budowlanym. Po reorganizacji i zawieszeniu działalności BOS związał się Miasto-Projektem Stolica Południe. Razem ze swoim bratem Mikołajem i innymi kolegami architektami pracował w grupie Pingwiny.

W 1957 r. został dyrektorem i wykładowcą w Żeńskiej Szkole Architektury w Warszawie. Ze szkołą związany był do 1967 r. Specyfiką szkoły było to, że nauczali w niej praktykujący architekci. Konstanty Kokozow niejednokrotnie podkreślał, że stale trzeba dostosowywać programy nauczania do rozwoju architektury i wiedzy, a swoje uczennice pragnął kształcić do współpracy z architektami.
Konstanty Kokozow zmarł w Warszawie w 3 maja 1989 r.

Mikołaj Kokozow urodził się 11 listopada 1911 r. w Dubnie. Architekturę studiował na Warszawskiej Politechnice i w 1946 r. został asystentem, a w 1964 r. uzyskał stopień doktora. Wcześniej brał udział w kampanii wrześniowej i przez okres wojny pozostawał w Warszawie.


Podobnie jak jego brat, pracę w BOS rozpoczął w marcu 1945 r. Później związał się z Miasto-Projektem Stolica. W architektonicznej grupie Pingwiny brał udział we wspólnych projektach i konkursach. Jest współautorem gmachu Centrali Ogrodniczej przy ul. Wilczej 38/40 (1950 r.), i domu wielorodzinnego Głównego Instytutu Pracy przy ul. Noakowskiego 8 (1950-1953).


Mikołaj Kokozow jest też autorem obiektów sportowych w Warszawie - stadionu Skry (1948 -1953) i stadionu żużlowego, a w Poznaniu stadionu Klubu Sportowego Warta.
Wspólnie z bratem Konstantym projektował pawilony na wystawy w Polsce, m.in. - Ziem Odzyskanych we Wrocławiu w 1948 r., nazwanej „Olimpiadą polskich architektów i plastyków”. Jedną z propozycji wystawienniczych był tam pawilon przemysłowy w formie wieży z aluminiowych wiader (wspólnie z A. Siemaszko i J Romańskim). Projektował też pawilony na Targi Poznańskie, targi rolnicze w Lublinie, a za granicą na targi i wystawy w Barcelonie, Moskwie, Mediolanie.
Mikołaj Kokozow zmarł 1 kwietnia 1964 r. w Warszawie.

Opracowała: Urszula Zielińska-Meissner, BSKZ
Bibliografia: Archiwum BOS, Archiwum Państwowe w Warszawie; In memoriam polskich architektów, SARP; Wojciech Świątkowski, Żeńska Szkoła Architektury (online); Andrzej K. Olszewski, Problemy polskiej architektury wystawienniczej lat 40. i 50. XX wieku (online).