Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Odbudowa Warszawy - Anna Boyé-Guerquin (1922-2001)

opublikowano: Poniedziałek, Luty 22, 2021 - 08:29, mlan

Architektka, konserwatorka, autorka odbudowy wielu obiektów na Starym i Nowym Mieście w Warszawie, a także w Poznaniu, Wrocławiu i na Dolnym Śląsku. Wnętrza zabytkowych kamienic były w jej projektach równie ważne, jak ich architektura.

fot. Anna Boyé-Guerquin (1922-2001)

Urodziła się 24 kwietnia 1922 r. w Kościanie. Do wybuchu wojny mieszkała w Warszawie. W czasie okupacji uczęszczała do Żeńskiej Szkoły Architektury im. S. Noakowskiego. Świadectwo dojrzałości otrzymała na tajnych kompletach, a następnie rozpoczęła studia, również konspiracyjne, na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W czasie okupacji była członkiem Szarych Szeregów, a w czasie powstania warszawskiego sanitariuszką w szpitalu polowym.

Praca w BOS
Po powrocie do Warszawy kontynuowała studia na Wydziale Architektury i po uzyskaniu dyplomu rozpoczęła pracę w Biurze Odbudowy Stolicy w pracowni kierowanej przez Mieczysława Kuźmę i Tadeusza Bursze. Jest autorką projektów odbudowy kamienic na Starym i Nowym Mieście. Dla wielu z nich zaprojektowała także wyposażenie wnętrz łącznie z meblami. Lista jej realizacji jest bardzo długa.

W Warszawie są to: kamienica przy Rynku Starego Miasta 2 (strona Barssa), przeznaczona na Staromiejski Dom Kultury, została oddana do użytku 22 lipca 1953 r. Jej współautorami byli Zygmunt Martyna, Jadwiga Świergocka, architekt Jacek Biczyński i Katarzyna Piasecka. Meble współprojektowali Aleksandra Weychert, Zdzisław Tomaszewski, Xymena i Ryszard Zaniewscy. Ozdobne żyrandole zostały kupione w DESIE.

 

Kamienice przy Rynku Starego Miasta 18 i 20 (strona Barssa) przeznaczone na Muzeum Literatury. Przy tej realizacji współpracowali także Józef Zencikiewicz, Tadeusz Makarski, Jerzy Majdecki i Józef Chodaczek.
Kamienice przy Krakowskim Przedmieściu nr 57 i 59, przy ul. Koziej 34 i 36, przy ul. Miodowej 1, w której na parterze Boyé-Guerquin zaprojektowała sklep elektryczny, kamienice przy Wąskim Dunaju 4, 6, 8 i ul. Mostowej 21/23 – 29. Pod nr 29 znajdował się czynny do końca 2019 r. bar mleczny „Pod Barbakanem”, do którego A. Boyé-Guerqin projektowała wnętrze z ręcznie malowanymi przez studentów ASP kaflami. Malowidła na modrzewiowym stropie wykonały wg jej projektów ludowe malarki z Zalipia.

Pałacyk Marii z Lubomirskich Radziwiłłowej  przy ul. Długiej  26 i kamienicę przy ul. Długiej 28 (siedzibę Instytutu Sztuki PAN), przy współpracy architektów Marii Zakrzewskiej i Zygmunta Martyny, z wnętrzami Jadwigi Świergockiej.

Praca na Dolnym Śląsku i w Wielkopolsce

 

Anna Boyé w 1950 r. poślubiła prof. arch. Bohdana Guerquin i w 1954 r. zamieszkała we Wrocławiu. Początkowo pracowała w Biurze Projektów Miasta Wrocławia, a od 1962 r. w pracowni projektowej oddziału wrocławskiego Pracowni Konserwacji Zabytków. W tym mieście zaprojektowała odbudowę kamienic przy ul. Złote Koło 1/2, przy ul. Kuźnickiej 11, 12, 13, a także kierowała rozległymi pracami rewaloryzacyjnymi Arsenału.

W Henrykowie na Dolnym Śląsku prowadziła prace adaptacyjne gotyckiego konwentu cystersów na kompleks szkół ogrodniczych, a w Nysie, w dawnych kanoniach, czyli domach księży kanoników, zaprojektowała pałac ślubów. W Poznaniu z architektką Anną Morysiewicz zaprojektowała rewaloryzację i częściowe odtworzenie wnętrz zabytkowego hotelu „Bazar".

Interesowała ją relacja architektury i zieleni

 

Anna Boyé-Guerquin wykonała liczne projekty konserwatorskie i rewaloryzacyjne architektury w założeniach parkowych i ogrodowych, tak świeckich, jak i kościelnych. Kierowała zespołem opracowującym projekty odbudowy, modernizacji i rewaloryzacji zabytków, m.in. pałacu w Rydzynie, zamku w Wojnowicach, byłego konwiktu jezuitów w Kłodzku (odbudowa i adaptacja na Muzeum Ziemi Kłodzkiej). Jej projektu były piękne tarasy przy zamku w Książu, bardzo często wykorzystywane jako naturalna scenografia do wielu polskich i zagranicznych filmów (m.in. „Hrabina Cosel”, „Strachy”, „Trędowata”, „Akademia pana Kleksa” czy „Dwa światy” S.Spielberga). Współprojektowała parki w Falentach, Winiarach, Starej Wsi k/Otwocka.

Miała duże zdolności rysunkowe i malarskie. Ilustracje jej autorstwa były nie tylko ozdobą, ale istotnym uzupełnieniem w publikowanych pracach.
Po przejściu na emeryturę w 1984 r. pracowała nadal przy odbudowie, a zwłaszcza wystroju wnętrz obiektów zabytkowych, w tym kościołów Wrocławia i Dolnego Śląska.

Odznaczenia i nagrody

 

Za twórczą rekonstrukcję (wraz z 11 architektami) Rynku Starego Miasta w Warszawie otrzymała Państwową Nagrodę II Stopnia, a za projekt wnętrz i mebli w Staromiejskim Domu Kultury nagrodę ministra kultury. Odznaczona też Złotym Krzyżem Zasługi i złotą odznaką "Za Opiekę nad Zabytkami".
Anna Boye-Guerquin zmarła 1 sierpnia 2001 r. we Wrocławiu i tam też została pochowana na cmentarzu św. Rodziny.
 

 

Opracowała: Urszula Zielińska-Meissner
Bibliografia: Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, Warszawa, Stare Miasto (1993), Nowe Miasto (2001); A. Boyé – Guerquin, Zagadnienia konserwacji, rekonstrukcji oraz adaptacji zespołów zabytkowych (w:) Ochrona Zabytków, 47, 1994; T. M. Ciołek, Gerard Ciołek i Przyjaciele Kalendarium życia i pracy 25 pasterzy krajobrazu i zabytków, cz.1 i 2, Kraków 2019; M. Przyłęcki, Polski Słownik Biograficzny Konserwatorów Zabytków (online); Warszawskie Stare Miasto. Z dziejów odbudowy, Warszawa 1982.