Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Nowe zagospodarowanie Bazaru Różyckiego

opublikowano: Środa, Wrzesień 16, 2020 - 10:17, mlan

Historyczny teren Bazaru Różyckiego na Pradze-Północ w 2/3 należy do spadkobierców założyciela, a w 1/3 do miasta. Na tej części w 2020 r. rozpoczęto prace modernizacyjne.

fot. Nowe zagospodarowanie Bazaru Różyckiego

Inwestycję podzielono na dwa etapy. Zimą tego roku zburzono część budek. Kolejne zostaną usunięte w październiku. Na ich miejscu powstają 42 pawilony handlowe o konstrukcji stalowej, w kolorze zielonym nawiązującym do budek tradycyjnych. Dzięki staraniom Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków dwa historyczne pawilony, będące w najlepszym stanie, będą zachowane. Zapewne pozostaną w pierwotnej lokalizacji, jako tzw. świadkowie historii i dziejów Pragi.

 

Większość nowych elementów kolorystycznie nawiązuje do barwy starych kiosków i budek. W takiej tonacji będą utrzymane także ciągi komunikacyjne i elementy małej architektury.

 

Nowy bazar przecina siatka prostopadłych alejek, zakończonych niewielkimi skwerami z ławkami. Zaprojektowano tam zieleń z drzewami, plac zabaw oraz przestrzeń spotkań dla mieszkańców. 
Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków od początku projektu sprawuje nadzór nad rewitalizacją zabytkowego terenu.
 

 

Historia Bazaru Różyckiego
Został założony w 1874 r. przez Juliana Różyckiego na terenie wcześniej zajmowanym przez pomniejsze targowiska. W początkowej fazie rozwoju stało tam siedem zadaszonych kramów, w których znajdowały się wydzielone stanowiska. W kolejnych latach zaczęły powstawać drobne stoiska – budki. Najwięcej było ich w pobliżu wejść. 

 

Kupcami na bazarze byli przeważnie Żydzi, a ich klientami mieszkańcy Pragi i okolicznych wsi. Po utworzeniu jesienią 1940 r. przez niemieckie władze okupacyjne getta kupcy musieli opuścić Pragę. Handel na „Różycu” zaczęli prowadzić Polacy. W 1944 r., podczas powstania warszawskiego, bazar spłonął.

 

Rozwój targowiska nastąpił zaraz po wojnie. W 1945 r. funkcjonowało już około 500 stałych stoisk i blisko 200 sklepów. Kwitła także sprzedaż naręczna. W 1950 r. bazar został upaństwowiony, jednak nie przerwało to prywatnego handlu. W latach 60. narodziły się plany jego likwidacji i innego zagospodarowania terenu. Pomysł spotkał się z powszechnym sprzeciwem. W latach 80. bazar stał się również miejscem handlu hurtowego. We wczesnych latach 90. nadal dobrze funkcjonował. Później bazar nie wytrzymał konkurencji i szybko podupadł. W 2008 roku na bazarze handlowało około 250 kupców. W 2017 r. pozostało już tylko 111 straganów.

 

W 2012 r. spadkobiercy Juliana Różyckiego odzyskali część bazaru, przejmując w 2017 r. około 2/3 powierzchni.
Teren Bazaru Różyckiego, znajdujący się między ulicami: Targową, Ząbkowską i Brzeską, ujęty jest od 2019 r. w gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy. Doceniono tym samym jego niewątpliwe wartości historyczne i naukowe. Bazar jest obecnie jedną z praskich ikon.