Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Modernistyczna kamienica Gutowskiego i Szulca przy ul. Bartoszewicza 1

opublikowano: Wtorek, Marzec 31, 2020 - 16:38, kzawila

Kolejny zabytek z GEZ wyremontowany dzięki wsparciu finansowemu m.st Warszawy. W 2019 r. Miasto udzieliło dotacji w wysokości 210 tys. zł na remont elewacji frontowej i podwórzowej.

fot. Bartoszewicza 1

Budynek powstał w l. 1937/38 jako część zabudowy nowo wytyczonej alei Na Skarpie na terenie byłego targowiska – Sewerynowa, która wyróżniała się wysokimi jak na owe czasy luksusowymi kamienicami z widokiem na Powiśle. Kamienicę zaprojektował Juliusz Żórawski, jeden z najbardziej cenionych architektów w okresie międzywojennym, autor realizacji, które weszły do kanonu polskiej architektury modernistycznej, takich jak chociażby kamienica dochodowa Dom Wedla na rogu ul. Puławskiej i Madalińskiego (1935-36), czy Szklany Dom przy ul. Mickiewicza 34/36 (1937-39).

 

W tej realizacji wyraźnie widoczne są inspiracje architekta ideą pięciu zasad nowoczesnej architektury Le Corbusiera, jak konstrukcja słupowa uwalniająca częściowo przeszklony parter czy szerokie pasy okien oraz płaski dach. Elewacja frontowa budynku została opracowana zróżnicowanymi, szlachetnymi materiałami wykończeniowymi. Wyższe kondygnacje oblicowane są płytami piaskowca szydłowieckiego dekoracyjnie ułożonymi w łamany, geometryczny wzór. Parter wykończono okładziną lastriko w tonacji nawiązującej do ciepłej kolorystyki piaskowca. W obrębie wycofanego przyziemia, w strefie wejściowej ściana wykonana jest z kamienia polnego. Motyw ten występuje też w innych realizacjach architekta. Warto zwrócić uwagę na zachowany, oryginalny detal charakterystyczny dla Żórawskiego, jak stożkowe osłony otworów wentylacyjnych na elewacji, czy okrągłe uchwyty drzwi wejściowych przypominające ster statku. Jest to „cytat” z tak modnego w tym okresie stylu marynistycznego.

 

Budynek nie ucierpiał w czasie wojny, ale przed remontem kamienica była dość mocno zaniedbana. W trakcie przeprowadzonych w 2019 r. prac, współfinansowanych ze środków m.st. Warszawy usunięto wtórne zacierki o fakturze baranka, którymi pokryto parter budynku (pierwotnie wykończony szlifowanym lastrikiem) oraz ściankę z kamieni polnych w obrębie wejścia do budynku. Zrekonstruowano okładzinę ze szlifowanego lastriko, oczyszczono i uzupełniono ubytki okładziny z piaskowca na wyższych kondygnacjach. Na elewacjach podwórzowych wzmocniono ściany i wymieniono tynki, oczyszczono i uzupełniono okładzinę klinkierową cokołu. Poddano zabiegom konserwatorskim balustrady balkonów oraz zawieszone na nich oraz ścianach podokiennych zachowane, oryginalne stalowe kwietniki.