Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Koszykowa 79a – remont części elewacji

opublikowano: Piątek, Marzec 5, 2021 - 10:20, mlan

Monumentalny dom oficerski przy ul. Koszykowej 79a remontowano w 2020 roku dzięki dotacji miasta. Prace były prowadzone na wybranych, najbardziej zniszczonych częściach budynku. Restauracja budynku będzie kontynuowana także w tym roku.

fot. Koszykowa 79a – remont części elewacji i balkonów.Fot. BSKZ

Dom oficerski Funduszu Kwaterunku Wojskowego przy ul. Koszykowej 79a, to trzeci co do wielkości obiekt spośród wszystkich realizacji FKW i największy wśród bloków mieszkalnych. Ta monumentalna budowla w stylu funkcjonalnym, została zaprojektowana przez architektów Romualda Gutta i Józefa Jankowskiego.  
Charakterystyczną cechą obiektów autorstwa Romualda Gutta były surowe elewacje, pozbawione jakichkolwiek ozdób, licowane prawie w całości szarą cegłą piaskowo-cementową oraz, choć w małych ilościach, cegłą klinkierową.

 

Czyszczenie elewacji, wzmacnianie schodów

 

Front robót, z uwagi na wielkość budynku przy ul. Koszykowej 79a, był szeroki. Prace objęły remont elewacji i balkonów - trzech podwójnych i dwóch pojedynczych pionów balkonowych. Wyremontowano także ściany od podwórza, zadaszenia i betonowe schody, oraz wyczyszczono parter elewacji od strony ul. Koszykowej. Zły stan zachowania okładziny klinkierowej był największym wyzwaniem i nastręczał konserwatorom najwięcej problemów.

 

Jak usunąć graffiti?

 

Elewacja budynku z szarej cegły była zniszczona przez graffiti. Aby go usunąć konserwatorzy wykonali kilkanaście prób z różnymi materiałami do usuwania farb i przeprowadzili trzy testy czyszczenia cegły. Wypróbowano: piaskowanie, sodowanie i hydrościeranie. Najmniej inwazyjna okazała się metoda sodowania i ją zatwierdzono do dalszych prac. Ponadto konserwatorzy wzmocnili cegły, miejscowo je odsolili, zdezynfekowali powierzchnie, dokonali niezbędnych uzupełnień i rekonstrukcji ubytków. Na koniec dodali brakujące spoiny, punktowo scalili kolorystycznie farbą laserunkową oraz całość zabezpieczyli preparatem hyrofobizującym.

 

Balkony znów są zielone

 

Ekipa budowlana wykonała pełną konserwację balustrad balkonów przywracając im oryginalny zielony kolor. Przeprowadziła także gruntowny remont płyt balkonowych w warstwie konstrukcyjnej oraz wykonała nowe warstwy izolacyjne i posadzkowe. Kwota dotacji na 2020 r., dzięki której wykonano powyższe prace, wyniosła 188 964 zł.  
W roku bieżącym prace restauratorskie przy domu oficerskim będą kontynuowane. Do remontu pójdą dwa pojedyncze piony balkonów oraz rozpoczną się prace przy klinkierze i parterze elewacji od strony ul. Koszykowej. Kwota dotacji na 2021 r. to 200 000 zł.

 

Konstrukcja wg zasad obrony przeciwlotniczej

 

Remontowany dom oficerski został wybudowany z Funduszu Kwaterunku Wojskowego powołanego w 1927 r. przez Józefa Piłsudskiego – ówczesnego ministra spraw wojskowych.
Budowa interesującej nas części, tj. Koszykowej 79a miała miejsce w latach 1931-1932. Ze względów ekonomicznych, jak i pełnionej funkcji, już w fazie projektowania oraz później w trakcie realizacji, dom podlegał określonym wymogom konstrukcyjnym. Spełniały one rygorystyczne przepisy obrony przeciwlotniczej i gazowej (m.in. miały ogniotrwałe stropy i klatki schodowe, żelbetowe dachy). Budynek został zaopatrzony we wszystkie dostępne ówcześnie udogodnienia, jak instalacja wodno-kanalizacyjna, centralne ogrzewanie, gaz i elektryczność.

Metraż wg stopnia wojskowego

 

Mieszkania miały różną powierzchnię: 3-pokojowe - 88 m² i największe 4-pokojowe - 115 m². Wielkość przydzielanego lokum zależała od stopnia wojskowego oraz stanowiska. Wszystkie miały łazienki i kuchnie. Częsta zmiana lokatorów wymusiła zastosowanie jak najbardziej trwałych materiałów wykończeniowych. Podłogi w pokojach były z klepki dębowej, w kuchni z sosny, w łazience położono terrakotę a na ścianach glazurę. Podstawowym wymogiem dla zastosowanych materiałów, oprócz trwałości, było ich pochodzenie, musiały być wyprodukowane w Polsce.

 

Mieszkania służbowe (z zasobów FKW) przysługiwały tylko oficerom i żonatym podoficerom zawodowym w służbie stałej w stanie czynnym. Podoficerowie nieżonaci i szeregowcy kwaterowani byli w koszarach. W przypadku przeniesienia w stan spoczynku lub zwolnienia ze służby czynnej, kwatera musiała być opróżniona pod rygorem eksmisji.

 

W bloku przy ul. Koszykowej kwaterowano m.in. oficerów pełniących służbę w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych. Był nim m.in. podpułkownik dyplomowany Marian Zdon – legionista, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Virtuti Militari, Krzyża Walecznych (trzykrotnie), Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski, Krzyża Niepodległości i Złotego Krzyża Zasługi, poległy 2 września 1939 r. w Krakowie.