Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Konserwatorzy uratowali sgraffito na MDM

opublikowano: Piątek, Sierpień 28, 2020 - 08:44, mlan

Sgraffito – metoda dekorowania elewacji znana od XV wieku - zdobi ściany socrealistycznych budynków Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Powstałe kilkadziesiąt lat temu obecnie wymaga gruntowanej konserwacji.

fot. Syrena wykonana w technice sgraffito z budynku przy ul. Marszałkowskiej 55/73

Sgraffito to technika dekoracji ściennej polegająca na nakładaniu kolejnych, kolorowych warstw tynku i na zeskrobywaniu według wzoru fragmentów warstw wierzchnich, gdy jeszcze nie zaschły. Poprzez odsłanianie powierzchni wcześniej naniesionych powstaje dwu- lub wielobarwny wzór.

Jak jest odnawiane sgraffito na MDM? Zobacz wideo z pracy konserwatorów

Motyw syrenki i plecionki
Sgraffito na budynku przy ul. Marszałkowskiej 55/73 zostało wykonane w dwóch kontrastowych kolorach – jasnobeżowym i głębokiej, efektownej czerni. Tematyka przedstawień nawiązuje do symboliki miejskiej - syrenki w otoczeniu geometrycznej dekoracji plecionkowej.  Stan ich zachowania był bardzo zły, konserwatorzy oszacowali ubytki na około 50%.

Wady technologiczne wyzwaniem dla konserwatorów
Trudności przy renowacji dekoracji sgraffitowych na remontowanym budynku wynikały z zastosowania zbyt dużej ilości czarnego pigmentu do wykonania tła. Pigment tak osłabił tynk, że utracił on swoją przyczepność i osypywał się razem z wierzchnią, jaśniejszą warstwą rysunkową. Skutkiem tej wady technologicznej niszczenie dekoracji postępowało, pomimo kilku renowacji i prób ratowania sgraffita w latach osiemdziesiątych XX w.

Remont rozłożony na lata
Remont elewacji ogromnego budynku przy ul. Marszałkowskiej 55/73 trwa od 2019 r. Z uwagi na koszty, prace realizowane są etapami. W pierwszej kolejności zdecydowano o ratowaniu najbardziej zniszczonych, bogato dekorowanych dekoracji sgraffitowych nad dwoma bramami od strony ulicy Marszałkowskiej. W ubiegłym roku przeprowadzono prace nad bramą południową, bliżej placu Konstytucji, a obecnie konserwatorzy kończą pracę nad drugim, północnym przejściem. Jednocześnie trwa renowacja bramy obłożonej rzeźbionymi, kamiennymi płytami, oraz taras z kamienną balustradą. 

Dotacja miasta
Remont elewacji domu przy ul. Marszałkowskiej 55/73 prowadzony jest przy udziale środków z dotacji m.st. Warszawy. Koszt prac konserwatorsko-budowlanych kamiennej elewacji bramy południowej wraz z posadzką tarasu to 74 488 zł (44% całości kosztów). Sgraffita nad tą bramą zostały odrestaurowane w 2019 roku dzięki wsparciu miasta w wysokości 129 218 zł (45% kosztów).
Dotacja udzielona w tym roku na konserwację sgraffito i okładziny kamiennej oraz posadzki tarasu bramy północnej wyniosła 173 569 zł (45% kosztów).