Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Kolonia Wawelberga – remontu ciąg dalszy

opublikowano: Piątek, Wrzesień 11, 2020 - 08:54, mlan

Trwa remont wszystkich trzech budynków wchodzących w skład tego wyjątkowego zespołu. Wzorowe, XIX-wieczne osiedle robotniczej Woli odzyskuje urodę i dobrą kondycję.

fot. Końcówka prac na wschodniej elewacji przy Wawelberga 3. Fot. BSKZ

W 2019 r. dzięki dotacji z budżetu m.st. Warszawy przeprowadzono kompleksowy remont północnej elewacji budynku przy ul. Wawelberga 3. Oczyszczono wtedy powierzchnię, uzupełniono brakujące cegły, przemurowano najbardziej zniszczone fragmenty. Efekty prac są imponujące. Zobacz film.

Kolejna elewacja wyremontowana
W tym roku wspólnota mieszkaniowa kontynuowała remont najbardziej zniszczonej elewacji wschodniej budynku. Mury w tym miejscu zostały wykonane z cegły o niższej jakości, która była bardzo zniszczona. Konieczne okazały się liczne przemurowania. Tegoroczna dotacja miasta na ten cel wyniosła niemal 112 tys. zł, co pozwoliło na pokrycie prawie połowy wydatków. Prace przy tej elewacji właśnie dobiegły  końca i można już podziwiać efekty remontu.


Remont fasady przy ul. Górczewskiej
Obecnie trwają prace przy najbardziej wyeksponowanej, frontowej elewacji budynku przy ul. Górczewskiej 15. Sąsiedztwo ruchliwej ulicy spowodowało znaczne zniszczenia dekoracji. Konserwatorzy, dla których jest to wyzwanie, pieczołowicie pracują nad ich uzupełnieniem i wzmocnieniem. Miasto dofinansowało remont tej elewacji 200 tys. zł. Prace potrwają najprawdopodobniej do późnej jesieni.  

Jednocześnie naprawiany jest dach na środkowym budynku (Górczewska 15a). Wsparcie finansowe miasta  wynosi niemal 163 tys. zł.  Wspólnoty mieszkaniowe budynków Kolonii Wawelberga zapowiadają kontynuację prac w przyszłych latach.  
 
Angielskie wzory na warszawskiej Woli
Budynki mieszkalne znajdujące się przy ul. Górczewska 15, Górczewska 15a i Wawelberga 3 łączy wspólna historia. Obiekty powstały w latach 1898–1900, jako tanie i wygodne osiedle robotnicze - dzięki inicjatywie Hipolita i Ludwiki Wawelbergów. Instytucja Tanich Mieszkań, powołana dzięki staraniom Wawelberga w 1898 r., wzorowała się na angielskich stowarzyszeniach promujących tanie i zdrowe mieszkania dla  robotników. Hipolit Wawelberg był polskim finansistą, działaczem społecznym i filantropem. Posiadał udziały w Domu Bankowym H. Wawelberg – jednej z największych w tamtym czasie prywatnych instytucji finansowych.
 
Trzy budynki wchodzące w skład Kolonii Wawelberga,  wzniesione według projektu Edwarda Goldberga,  charakteryzuje prosta forma. Mają nieotynkowane ceglane elewacje i powtarzalne elementy dekoracyjne wykonane z ceramicznych kształtek. Budynki przetrwały w stosunkowo dobrym stanie II wojnę światową. Jednak wieloletni brak kompleksowych remontów i chaotyczne, powojenne naprawy i przekształcenia spowodowały, że ten imponujący kompleks utracił dawną świetność. Dekoracyjne elewacje ulegały stopniowej destrukcji i ginęły pod warstwą miejskich zanieczyszczeń.

Zachowana w sporej większości Kolonia Wawelberga - wzorcowe osiedle robotnicze - to wyjątek w Warszawie. Przykład myśli społecznej XIX wieku zamienionej w namacalny dowód wprowadzanych w ówczesnej Polsce nowych trendów. Kolonia po remoncie stanie się jeszcze bardziej atrakcyjnym miejscem do zwiedzania i poznawania historii naszego miasta.