Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Archiwum Warszawskiego Detalu - płyta z Elizeum

opublikowano: Czwartek, Styczeń 14, 2021 - 08:11, mlan

Jeden z pierwszych eksponatów z kolekcji archiwum został pozyskany w 2010 r. podczas badań konserwatorskich prowadzonych w Elizeum. Jest nim niewielka płyta ceramiczna, która może okazać się kluczem do pasjonującej historii wystroju tego wyjątkowego miejsca, a przede wszystkim jego funkcji.

fot. Ceramiczna płyta z Elizeum ma wymiary 29 x 29 cm i grubość 6 cm.

Elizeum to podziemna rotunda z XVIII wieku, mieszcząca się w parku Na Ksiażęcem. Jest to owiany legendą obiekt, związany z księciem Kazimierzem Poniatowskim, bratem króla Stanisława Augusta. Elizeum pełniło funkcję letniego salonu księcia, w którym gościli najznamienitsi przedstawiciele epoki Oświecenia.  

 

Osłona instalacji czy część ruchomej ściany?

 

Płyta ceramiczna o wymiarach 29 x 29 cm i grubości 6 cm, została odnaleziona w sali centralnej Elizeum. Poniżej poziomu obecnej brukowej posadzki. Przykrywała kanał wykonany z cegły położonej na rolkę (położonej na dłuższej krawędzi), przebiegający niemal przez środek sali. Po odsłonięciu warstwy ziemi konstrukcja ta wyglądała jak wąski chodnik.

 

O ile samo Elizeum jest nie do końca rozpoznanym obiektem, tym bardziej konstrukcja przykryta płytami ceramicznymi nie dawała oczywistej odpowiedzi do czego mogła służyć.  Czy była osłoną instalacji pod posadzką, czy ruchomą ścianą, dzięki której zmieniano aranżację Elizeum?

 

Dziś niewiele wiadomo o wyposażeniu i dekoracjach znajdujących się pierwotnie w Elizeum. Wiemy jedynie, że wystrój był bogaty i zachwycał wszystkich gości księcia Kazimierza. Z przekazów literackich wiemy, że w Elizeum odbywały się przedstawienia teatralne i koncerty. Być może ruchoma ściana pełniła funkcję przepierzenia oddzielającego aktorów od publiczności. W trakcie wspomnianych badań pozyskano tylko jedną płytę, reszta leży na swoim miejscu i czeka na odkrycie swojej funkcji.