Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków

Archiwum Warszawskiego Detalu - gorseciki z ul. Targowej

opublikowano: Czwartek, Grudzień 17, 2020 - 11:17, mlan

Gorseciki - ceramiczne płytki używane do wykładania posadzek w miejscach użyteczności publicznej lub łazienkach czy kuchniach, swą uroczą nazwę zawdzięczają kształtowi. Małe prostokątne kafelki mają wcięcie po dłuższym boku, czym upodobniają się kształtem do damskiego gorsetu, akcentującego talię.

fot. Archiwum Warszawskiego Detalu - gorseciki z ul. Targowej 12. Fot. BSKZ

Archiwum Warszawskiego Detalu powstało dla ochrony zabytkowych elementów architektonicznych, pozyskiwanych podczas miejskich prac remontowych przy zabytkach. Przykładem są egzemplarze mozaiki terakotowej, które trafiły do zbiorów Stołecznego Konserwatora Zabytków.

 

Ceramiczne płytki, tzw. gorseciki, pochodzą z budynku przy ul. Targowej 12, ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Wyłożona jest nimi posadzka klatki schodowej tego modernistycznego budynku o prostej elewacji. Gorseciki tworzą dwubarwny (biało-ciemno-żółty), dekoracyjny wzór. Podczas remontu klatki schodowej, zabytkowe posadzki zostały zachowane na miejscu, a część płytek znalazła się w naszych zbiorach.

 

Dekoracyjne i łatwe w utrzymaniu

 

Posadzki z gorsecików były bardzo popularne w okresie dwudziestolecia międzywojennego i w okresie powojennego modernizmu. Zdobiły kuchnie, łazienki, przedsionki oraz klatki schodowe, m.in. ze względu na łatwość utrzymania w czystości powierzchni z terakoty. Stosowano je w przestrzeniach, gdzie był duży ruch pieszy - np. na podestach klatek schodowych i w przejściach bramnych.

 

Wśród zachowanych przykładów takich posadzek w Warszawie odnaleźć można wiele pięknych, barwnych kompozycji. Rzemieślnicy w łatwy sposób mogli uzyskać geometryczne, kolorowe wzory. Posadzki z gorsecików układano zarówno w luksusowych kamienicach z lat 30. XX w., jak również w modernistycznym budownictwie socjalnym*.
 

Odnawiajmy, nie wyrzucajmy

 

Obecnie bardzo często podczas remontów gorseciki są niszczone i zastępowane współczesnymi płytkami. Niestety można je znaleźć na śmietnikach i w kontenerach na gruz. Podczas remontu warto rozważyć możliwości uzupełnienia uszkodzonych fragmentów posadzek i w ten sposób uratować ten piękny, zanikający detal.
 
Opis zdjęć:
Fot. 1 - Gorseciki z ul. Targowej 12 w zbiorach Archiwum Warszawskiego Detalu
Fot. 2 - Budynek przy ul. Targowej 12 ujęty w gminnej ewidencji zabytków
Fot. 3 - Wnętrze z posadzką z gorsecików w trakcie prac remontowych
Fot. 4-5 - Zachowane fragmenty posadzki

 

*Więcej na temat historii gorsecików można przeczytać w publikacji Hanny Faryny - Paszkiewicz pt.: „Warszawskie gorseciki zanikające”